Ngày nay, với sự phát triển
không ngừng của khoa học vật liệu đã cho ra đời những khớp gối nhân tạo có cấu
trúc và chức năng phù hợp, thích ứng với các hoạt động của con người. Thay khớp gối cho những người cao tuổi,
ngay cả những người trẻ có thương tổn khớp, đã đạt được kết quả rất tốt.
1. Các hiểu biết về khớp gối nhân tạo
Khớp gối nhân tạo bao gồm các
thành phần khác nhau, chúng liên hệ với nhau trong khớp gối.
Khớp gối nhân tạo đơn (
unicompartmental prostheses ): thay thế cho một diện khớp đùi - chày trong hoặc
ngoài, chỉ thay thế phần sụn đã hỏng, không can thiệp tới dây chằng, không can
thiệp vào khoang khớp còn tốt.
Nó chỉ định cho những thương tổn thoái hoá, hay
hoại tử giới hạn trong một khoang khớp. Sử dụng trên 20 năm nay, kết quả cho thấy
rất ít trường hợp phải thay lại.
Khớp gối nhân tạo toàn bộ trượt ( tricompartment prostheses ): điểm đặc
biệt của nó là lồi cầu đùi di động trên 1 đĩa mâm chày, tôn trọng sinh lý, động
lực học của khớp gối và hệ thống dây chằng
gối. Vì thay thế hoàn toàn phần sụn khớp, nên chỉ định cho trường hợp thoái hoá
toàn bộ trên diện rộng, cũng như trong các trường hợp viêm khớp dạng thấp…
Còn có loại khớp nhân tạo dạng
bản lề ( hinged implant ): thay thế hoàn toàn cho khớp gối. Nhưng rất hiếm sử dụng,
chỉ dùng trong trường hợp cấu trúc khớp bị phá huỷ nặng nề, phá huỷ toàn bộ hệ
thống dây chằng, cũng như dùng để thay lại khớp gối.
2. Chỉ định mổ thay khớp gối
Chỉ định thay khớp được đưa ra
khi các dấu hiệu thoái khớp như: Đau, hạn chế vận động…ảnh hưởng đến sinh hoạt
và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Quá trình thoái hoá khớp diễn
ra từ từ và tăng dần lên theo tuổi. Trước tiên phải điều trị nội khoa, tập phục
hồi chức năng, giảm cân…Khi điều trị bằng thuốc không hiệu quả thì khi đó phẫu
thuật mới được đưa ra. Thông thường, khi đau xuất hiện thì phải điều trị thuốc,
mục đích là giảm đau, mà không có bất cứ một tác động nào trên sụn khớp. Nên
không có bất cứ một tác động nào lên sự thoái hoá khớp cũng như không cản trở
được tiến trình của thoái hoá khớp.
Đau là một cái cớ chính để chỉ định mổ. Chỉ định
mổ mang tính cá nhân, không phải là bác sĩ nội khoa, không phải là phẫu thuật
viên, cũng không phải gia đình hay người xung quanh mà chính là do dấu hiệu đau
của bệnh nhân quyết định, có nghĩa là cần có sự trao đổi giữa người bệnh và bác
sĩ của Bệnh viện FV, người thầy thuốc nói cho bệnh nhân những thông tin cần thiết: như tiến bộ của
thay khớp, nhưng lợi ích sau khi thay, đồng thời cũng cần chỉ rõ những điểm bất
lợi , nhưng nguy cơ biến chứng thậm chí
rất nặng với tuổi già, và với bệnh mãn tính của bệnh nhân. Để rồi bệnh nhân cân
nhắc và chỉ định mổ sẽ do chính bệnh nhân quyết định.
Cần phải xem lại chỉ định của
mình, không được có chỉ định thay khớp "dự phòng", ví dụ: không được
chỉ định mổ vì sợ phải mổ khi bệnh nhân
già hơn. Càng không đựơc chỉ định mổ khi thoái hoá còn chưa quá nặng, về chức
năng nó vẫn còn đảm đương được. Nhắc lại là khớp nhân tạo chỉ thay thế cho sụn
khớp đã hỏng nặng. Như thế can thiệp có thể phải chờ thêm một thời gian để có
điều kiện tốt hơn , và sụn khớp hỏng nặng hơn. Tuy nhiên, không được để khớp gối đến tình trạng cực nặng,
biến dạng quá nhiều, như thế rất khó khăn cho phẫu thuật. Nếu chưa có các nguy
cơ này thì cần phải theo dõi trên phim thường xuyên để phát hiện và chỉ định mổ
cho kịp thời.
Tuổi là một yếu tố quan trọng
trong chỉ định mổ. Chúng ta đã biết tuổi
thọ của khớp nhân tạo không phải là vĩnh viễn do nguy cơ mòn khớp cũng như lỏng
xi măng. Thay khớp cho những người trẻ tuổi có nhiều nguy cơ hỏng khớp nhân tạo
sớm do hoạt động nhiều và thời gian sống
còn quá dài. Chính lý do này các phẫu thuật viên muốn tránh không phải thay lại
khớp gối lần hai nên khuyên không nên mổ thay khớp ở người trẻ.
Người ta vẫn muốn thay khớp tại
thời điểm muộn nhất nếu có thể, thực tế là không thể tìm ra được một chỉ số về
tuổi , về mức độ đau, những biến dạng khớp, hay các bệnh khác về khớp để chỉ định
mổ. Với sự hiểu biết về khớp nhân tạo,
có thể đưa ra chỉ định ngoại khoa tuỳ thuộc tuổi, vào mức độ đau và sự cản trở
chức năng trong cuộc sống hàng ngày. Không có một lý do nào để chỉ định mổ thay
khớp gối sớm khi chưa cần thiết. Vậy không nên quá lợi dụng thay khớp gối khi mức
độ đau và biến dạng chưa quá trầm trọng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét